با جوش دوران بلوغ چه کنیم؟
جوش دوران بلوغ (آکنه بلوغ) یکی از شایعترین مشکلات پوستی در نوجوانان است و معمولاً از سنین ۱۲ تا ۱۸ سالگی شروع میشود. این جوشها بیشتر در ناحیهی صورت، پیشانی، بینی، چانه، سینه و کمر ظاهر میشوند.
علتهای جوش در دوران بلوغ:
- تغییرات هورمونی:
در دوران بلوغ، سطح هورمونهای آندروژن (مثل تستوسترون) افزایش مییابد و باعث تحریک غدد چربی پوست میشود.
- افزایش ترشح چربی پوست (سبوم):
این چربی میتواند منافذ پوست را ببندد و باعث ایجاد جوش شود.
- باکتریها (Propionibacterium acnes):
این باکتریها در محیط بستهشدهی پوست رشد میکنند و باعث التهاب و ایجاد جوش چرکی میشوند.
- استرس، تغذیه نامناسب، مصرف بعضی داروها یا محصولات آرایشی چرب
این عوامل میتوانند جوشها را تشدید کنند، اما دلیل اصلی نیستند.
انواع جوشها:
- جوش سرسفید منافذ بستهای که چربی در آن گیر کرده است
- جوش سرسیاه منافذ باز با چربی اکسیدشده (سیاهرنگ)
- جوش چرکی برجستگیهای قرمز و ملتهب با مرکز چرکی
- کیست یا ندول جوشهای عمقی، دردناک و بزرگ که ممکن است جای زخم بگذارند
روشهای پیشگیری و کنترل:
- شستوشوی صورت روزانه با شویندهی ملایم مخصوص پوست چرب یا آکنهدار
- عدم دستکاری جوشها (فشار دادن یا ترکاندن باعث التهاب و لک میشود)
- استفاده از محصولات غیرکمدوژنیک (یعنی محصولات آرایشیای که منافذ پوست را نمیبندند)
- تغذیهی سالم: کاهش مصرف قند، شیرینی، فستفود و لبنیات پرچرب
- پرهیز از استرس زیاد (چون استرس هورمونها را تغییر میدهد)
درمان جوشهای بلوغ:
بسته به شدت جوش، درمان میتواند شامل موارد زیر باشد:
خفیف:
- ژل یا کرم موضعی حاوی بنزوئیل پراکسید، سالیسیلیک اسید یا رتینوئید
متوسط تا شدید:
- داروهای خوراکی مثل آنتیبیوتیکها (داکسیسایکلین)، داروهای هورمونی در دختران (مثل قرص ضدبارداری)
خیلی شدید یا مقاوم:
- ایزوترتینوئین (راکوتان) تحت نظر پزشک و با آزمایش منظم
